|

I. Giới thiệu chung về chính sách văn hoá
II. Cải cách hệ thống văn hoá
III. Chính sách kinh tế văn hoá
IV. Các nguyên tắc cơ bản cho việc phát triển văn hoá
nghệ thuật đặc trưng của xă hội chủ nghĩa
I. Giới thiệu chung về chính sách văn hoá

Đảng Cộng Sản Trung Hoa (CPC) xác định mục tiêu chính sách văn hoá
bằng nhiệm vụ chủ yếu và giới hạn cơ bản trong từng thời đoạn của chủ
nghĩa xă hội. Giới hạn chính đó là “đoàn kết và lănh đạo toàn thể các
dân tộc của đất nước Trung Hoa, tập trung vào việc xây dựng kinh tế,
kiên định thực hiện 4 nguyên tắc nhất quán, tiếp tục công cuộc cải
cách và mở cửa, tạo niềm tin cậy của đất nước ḿnh, và xây dựng đất
nước Trung quốc thành một đất nước phồn vinh, dân chủ và xă hội văn
minh hiện đại”.
Nhiệm vụ cơ bản của chủ nghĩa xă hội là phát triển các lực lượng sản
xuất.
Vào cuộc họp lần thứ 15 của Quốc hội Đảng Cộng sản Trung quốc, Bộ
trưởng chung của Uỷ ban trung ương Đảng cộng sản Trung quốc và Chủ
tịch Jiang Zemin đă nhấn mạnh việc phát triển kinh tế, chính trị và
văn hoá là những nét đặc trưng của Trung quốc và được xem như là
chương tŕnh chính của Đảng cộng sản Trung quốc trong suốt giai đoạn
xă hội chủ nghĩa ban đầu, và chương tŕnh này đă được tŕnh bày một
cách rơ ràng bằng các mục tiêu phát triển của Văn hoá xă hội chủ nghĩa
với các nét đặc trưng của Trung quốc. “Xây dựng Văn hoá xă hội chủ
nghĩa với các nét đặc trưng của Trung quốc theo sự chỉ đại của chủ
nghĩa Mác, với mục đích là đào tạo con người có lư tưởng cao, có lập
trường đạo đức, có giáo dục tốt và ư thức kỉ luật cao, và phát triển
đất nước về khoa học và văn hoá xă hội phù hợp với nhu cầu hiện đại
hoá của thế giới và cả trong tương lai. Để làm được những điều này,
chúng ta nên làm theo mục tiêu của Đảng và giáo dục nhân dân theo học
thuyết của Deng Xiaoping. Chúng ta nên phấn đầu nâng cao tính ư thức
hệ và đạo đức và cấp độ giáo dục, khoa học và văn hoá trên toàn thể
quốc gia. Chúng ta nên trung thành theo định hướng phục vụ nhân dân và
theo định hướng xă hội chủ nghĩa và nguyên tắc của 100 bông hoa đua nở
và 100 trường học tư tưởng, đặt tầm quan trọng của sự tiến bộ và đẩy
mạnh các hoạt động học thuật, nghệ thuật và văn chương. Chúng ta nên
tạo sự phát triển hệ tư tưởng và đạo đức xă hội chủ nghĩa bằng việc
đặt chính chúng ta vào thực tế hiện tại của đất nước Trung Quốc, kế
tục 5 truyền thống văn hoá đă được truyền lại của thế hệ lịch sử trước
nhưng tiếp thu tinh hoa của các nền văn hoá của các nước thế giới.”
Đây là tổng quan mang tính toàn diện về các mục tiêu cơ bản của chính
sách văn hoá mà Trung quốc đă đề cao trong quá tŕnh điều hành đất
nước của ḿnh.

II. Cải cách hệ thống văn hoá
Mục tiêu của công cuộc cải cách văn hoá là truyền thêm sức sống cho
nhiệm vụ văn hoá nhiều hơn nữa, khuyến khích ḷng nhiệt t́nh của những
con người hoạt động về nghệ thuật, chuyển đổi cải cách mang tính vật
chất của các h́nh thức tổ chức và quản lư đối với quan hệ sản xuất
trong các pḥng ban văn hoá. Đây chỉ là cách để phát triển các nhiệm
vụ văn hoá. Sâu hơn nữa trong công cuộc cải cách này là nhiệm vụ phía
trước của công việc của ngành văn hoá Trung quốc.
Trong suốt giai đoạn khi mà hệ thống kế hoạch kinh tế đă được áp dụng,
Trung quốc đă thực hiện một hệ thống quản lư văn hoá có sự kiểm soát
thống nhất của nhà nước, và điều này không chỉ đóng một vai tṛ tích
cực mà c̣n tỏ rơ những điều c̣n thiếu sót đang cản trở ḷng nhiệt t́nh
của nhân dân và tính sáng tạo của Cơ quan Văn hoá Trung quốc. Đó là lư
do tại sao việc phát triển các nhiệm vụ văn hoá lại thiếu sức mạnh
trong thời gian trước đây. Kể từ khi chính sách cải cách và mở cửa
được thực hiện th́ đă tiếp thêm một luồng sinh khí vào ngành văn hoá.
Kể từ khi Trung quốc bắt đầu áp dụng nền kinh tế thị trường theo hướng
xă hội chủ nghĩa th́ Bộ Văn hoá đă nhấn mạnh vào mỗi tổ chức tạo h́nh
để làm mạnh thêm các nỗ lực trong hệ thống cải cách văn hoá. Cho đến
bây giờ, các công việc đă đạt được một số thành tựu trong các mặt như:
quyền sở hữu, quản lư, hệ thông nhân sự, và hệ thống phân phối và lănh
đạo. Dưới sự lănh đạo trực tiếp của Bộ Văn hoá, th́ việc cải cách các
tổ chức biểu diễn nghệ thuật - đây là các đơn vị trực tiếp dưới chính
quyền trung ương, đă được hướng dẫn bằng hai bước.

Bước thứ nhất là: tiền trợ cấp biểu diễn đă được đưa vào áp dụng. H́nh
thức đầu tư được thay đổi từ việc nhà nước không thể kiểm soát được
nguồn vốn đầu tư trước khi sản xuất nghệ thuật thành nguồn có thể được
kiểm soát sau khi sản xuất. Một chỉnh lư và mối quan hệ quản lư giữa
nhà nước và các tổ chức biểu diễn nghệ thuật chịu sự quản lư trực tiếp
của chính quyền trung ương đă dần dần được thiết lập và mang lại được
một số kết quả như dự kiến. Các buổi biểu diễn của các tổ chức này đă
tăng, so với trước khi cải cách là 400 buổi th́ sau khi cải cách đă
tăng lên đến gần 2000 buổi.
Thay v́ thua lỗ như trước đây, giờ họ đă bắt đầu tạo ra được những lợi
nhuận.
Bước thứ hai là: điều chỉnh lại cơ cấu cho phù hợp với thực tại và một
hệ thống việc làm thông qua kiểm tra thi cử đă được tiến hành thực
hiện. Hội đồng Nhà nước đă tán thành và đă đưa ra Kế hoạch điều chỉnh
cấu trúc và Hệ thống thi tuyển việc làm đối với các tổ chức biểu diễn
nghệ thuật thuộc sự qủan lư của Bộ văn hoá, Kiểm tra phương pháp tạm
thời và đánh giá của các tổ chức nghệ thuật chịu sự quản lư của Bộ Văn
hoá và 8 bảng phụ lục có liên quan. Đào tạo trong nước và các kinh
nghiệm nước ngoài, sau việc sản xuất nghệ thuật hàng ngày, và chư ư
tới các phong cách và h́nh thức nghệ thuật khác nhau, Bộ Văn hoá đă
điều chỉnh lại việc phân loại và cấu trúc các tổ chức nghệ thuật biểu
diễn chịu sự quản lư trực tiếp của bộ, duy tŕ số lượng các tổ chức
này khoảng 13 cho đến 10. Bộ cũng đă thành lập một uỷ ban đánh giá để
thực hiện cuộc thi chuyên nghiệp cho mỗi h́nh thức. Đây là những người
có đủ năng lực được lựa chọn qua cuộc thi và qua đó sẽ được n hận
vào làm trong 10 tổ chức biểu diễn nghệ thuật. H́nh thức này đă giúp
được 900 người thành các nhân viên của 10 tổ chức nói trên. Đông thời
cũng đă giúp việc sáng tạo nghệ thuật phát triển và thành công phát
đạt, từ đó đă đạt được các kết quả tốt về mặt xă hội và kinh tế. Vào
năm 1996, các tổ chức biểu diễn nghệ thuật thuộc Bộ văn hoá đă tạo
được 14 chương tŕnh văn hoá, kịch nghệ thuật mới và đă tổ chức được
19 buổi hoà nhạc phong phú về thể loại âm nhạc. Trên cơ sở của những
kinh nghiệm này, cải cách hệ thống đă được tiến hành áp dụng đối với
các tổ chức nghệ thuật biểu diễn trên khắp đất nước vào năm 1997.
Việc cải cách tích cực, ổn định và có tính hiệu quả đối với các tổ
chức thuộc Bộ Văn hoá đă tạo nên được tiếng vang rộng răi trong đất
nước Trung quốc. Cải cách hệ thống cũng đă được các ngành khác tiến
hành áp dụng, trong đó có văn hoá xă hội, giáo dục nghệ thuật, Công
nghệ và khoa học văn hoá, bảo tồn di tích, bảo tàng và thư viện. Công
việc văn hoá được xem như là một khuynh hướng phát triển toàn diện và
phát triển tổng thể.
Dựa vào nhu cầu phát triển các công việc văn hoá và các kinh nghiệm
của công cuộc cải cách hệ thống văn hoá, th́ mục tiêu của cải cách hệ
thống văn hoá của đất nước Trung quốc được đặt ra như: khuyến khích
các công việc văn hoá và các công việc có liên quan đến các quyền sở
hữu, và h́nh thức một cấu trúc văn hoá với các hệ thống, các cấp và
các yếu tố kinh tế phức tạp và với sự tham gia của nhà nước, tập thể
và các cá nhân, theo cách đó việc định h́nh các kênh quản lư và lưu
hành để áp dụng vào việc phát triển việc sản xuất nghệ thuật và phù
hợp với ngành văn hoá và nhu cầu thẩm mỹ của nhân dân ở các cấp khác
nhau.
Với cấp quản lư, được phân loại ở tầm vĩ mô về quản lư và truyền thụ ở
các cấp khác nhau để được kiểm soát. Đầu tiên, các pḥng ban của cơ
quan quản lư văn hoá phải chuyển các chức năng của ḿnh thành việc
quản lư chuyên nghiệp và làm mạnh thêm các chức năng của ḿnh như: lập
kế hoạch, hoạt động hướng dẫn, hợp tác, hoạt động trợ cấp, hoạt động
kiểm tra, và hoạt động giám sát nhằm nâng cao việc điều chỉnh ở tầm vĩ
mô của chính phủ và kiểm soát được thị trường. Thứ hai là, việc hướng
dẫn khác nhau nên được các tổ chức văn hoá khác nhau đưa ra để cho
việc quản lư được tốt hơn đối với mối quan hệ giữa nhà nước, các tổ
chức, các cá nhân và dần dần thiết lập một cấu trúc phát triển, trong
đó nhà nước là bảo hộ chính cho các tổ chức và khuyến khích xă hội ủng
hộ các công việc của ngành văn hoá. Việc quản lư kinh tế khác nhau,
chẳng hạn như: cấp vốn, trợ cấp, điều chỉnh khoản vay, việc biếu tặng
của xă hội hoặc các tỷ lệ thuế khác nhau, được áp dụng vào các tổ chức
văn hoá khác nhau. Nhà nước cung cấp lượng trợ cấp lớn cho các tổ chức
biểu diễn nghệ thuật chính và các đơn vị phúc lợi văn hoá công cộng.
Đây cùng là thời điểm, các h́nh thức đầu tư cũng được thay đổi, được
chuyển từ chế độ tính theo đầu người thành chế độ lư do xây dựng và
trợ cấp cho các sản phẩm văn hoá. Điểm được nhấn mạnh được đặt vào
việc kích thích việc tồn tại của các công việc văn hoá trong khi đó
đặc biệt phải nói đến vai tṛ hướng dẫn của các cơ quan văn hoá nhà
nước.
Đối với hợp tác trong nước, việc phát triển văn hoá được kế tục truyền
thống bên cạnh đó vai tṛ tích cực của hệ thống thị trường đă được
phát huy một cách đầy đủ trong việc quản lư. Trong khi đó tất cả các
nhân tố tích cực được khuyến khích trong tổ chức sản xuất, quản lư,
nhân sự, phân phối và cơ cấu quản lư nghệ thuật, đây cũng là các công
việc phù hợp với nền kinh tế thị trường có định hướng của xă hội chủ
nghĩa. Các phúc lợi xă hội được nhấn mạnh dùng để tiếp tục tạo nên sự
phối hợp tốt nhất.

III. Chính sách
kinh tế văn hoá

Về chính sách kinh tế văn hoá, Trung quốc đă đặt ra mục tiêu là đảm
bảo cung cấp được các nhu cầu cần thiết cho việc phát triển của các cơ
quan văn hoá, bao gồm cả nguồn vốn đầu tư cho văn hoá và Chính sách Hỗ
trợ, thuế Văn hoá và chính sách giá cả, chính sách cho ngành văn hoá,
chính sách biếu tặng văn hoá và chính sách an sinh xă hội.
1.Nguồn vốn
dành cho văn hoá và chính sách Hỗ trợ
Các nội dung chính đầu vào của văn hoá Trung quốc và chính sách Hỗ trợ
bao gồm:
Tăng lượng đầu vào trong các cơ quan văn hoá
Các cấp chính quyền nên tính đến các công việc có liên quan đến văn
hoá khi đặt các kế hoạch tổng thể về phát triển kinh tế và xă hội tại
địa phương, và tăng đầu vào cho lĩnh vực này hàng năm bên cạnh đó tỷ
lệ tăng không thấp hơn tỷ lệ tăng trưởng của doanh thu tài chính.
Trong lúc đấy, quỹ Văn hoá th́ không thể duy tŕ được v́ có sự hạn chế
các tổ chức và nhân sự trong việc cải cách hệ thống. Và thu nhập kinh
doanh của các tổ chức Trung quốc không thể được sử dụng thay thế cho
các quỹ đầu vào của nghành văn hoá.

Nhà nước đưa ra một nguyên tắc hỗ trợ cho ưu tiên chính cho các dự án
đầu tư cho văn hoá. Các phương pháp mang tính tích cực đă làm tăng
thêm lượng đầu tư trong khi đó các quyền ưu tiên đă được trao cho các
cơ quan văn hoá ở các trung tâm kém phát triển, ở miền tây Trung quốc
và các vùng dân tộc thiểu số. Các khoản trợ cấp được tăng cho các hoạt
động “Hành lang văn hoá dọc biên giới”. Công cuộc xây dựng và các vấn
đề dân tộc ở các vùng biên giới, th́ một khoản tiền chắc chắn sẽ được
sắp xếp dành cho việc hỗ trợ các công việc văn hoá. Các chính quyền
địa phương cũng đă yêu cầu được tăng nguồn đầu tư cho văn hoá ở các
vùng này.Các quỹ tài trợ cũng sẽ được đảm bảo dành cho các thư viện,
các bảo tàng, cho các trung tâm khoa học và công nghệ, trung tâm văn
hoá và các tượng đài, quảng trường cách mạng và lịch sử và đây là
những nơi được nhà nước quan tâm hỗ trợ. Và có những sự hỗ trợ nữa sẽ
được dành cho các sản phẩm tôn giáo có liên quan đến nghệ thuật và ở
các cấp học viên, các trường cao đẳng nghệ thuật, các tổ chức biểu
diễn và các tổ chức bảo tồn sinh vật cổ quan trọng của nhà nước đại
diện cho cấp quốc gia, và các tổ chức văn hoá nghệ thuật đại diện tiêu
biểu cho cấp đại phương và cả cho dân tộc.
Chính phủ đă thành lập và đă hoàn thiện hệ thống các quỹ tài trợ đặc
biệt với nguồn thu chính của ngân sách tài chính và các phí được thu
theo quy định của nhà nước. Các pḥng ban tài chính phải tạo ra ngân
sách theo sự sắp xếp của các quỹ tài trợ đặc biệt. Và các pḥng ban có
liên quan phải thu các phí theo đúng với các quy định của nhà nước.
Hiện tại th́ tầm quan trọng đặt ra cho hệ thống các quỹ đặc biệt này
là “phát triển cơ quan văn hoá công khai minh bạch”, “các quỹ đặc biệt
cho các chương tŕnh sáng tạo cao và biểu diễn thu hút”, “các quỹ tài
trợ đặc biệt cho việc phát triển điện ảnh nước nhà”, và “các quỹ tài
trợ đặc bịêt cho việc phát triển ngành xuất bản.”
Xây dựng cơ bản cho các ngành văn hoá được phát huy cao
Việc xây dựng cơ bản cho các ngành văn hoá được phát huy cao dựa vào
viêck phân loại hợp lư, cấu trúc rơ ràng mạch lạc và tập trung chính
vào các vị trí đặc biệt. Tầm quan trọng của việc xây dựng đối với các
tổ chức văn hoá và các trang thiết bị cho văn hoá là công việc cung
cấp trực tiếp cho nhân dân. Các quỹ tài trợ cũng sẽ tập trung vào việc
xây dựng các dự án văn hoá trọng điểm của nhà nước như bảo tàng và rạp
hát quốc gia, đây là là những địa điểm được mong chờ sẽ trở thành một
địa điểm có sức thu hút. C̣n việc xây dựng ở các vùng nông thôn, các
trang thiết bị văn hoá công cộng sẽ được xây dựng ở các địa điểm thuận
tiện. Các trang thiết bị văn hoá không thể bị phá huỷ ở các thành phố
cải cách và vùng đất phát triển. Nếu các phương tiện cho văn hoá phải
bị phá huỷ th́ phải xây một cái mới ngay tại gần đấy. Đối với các
thành phố lớn và nhỏ nên tập trung vào việc xây dựng các thư viên, các
bảo tàng thậm chí cả những trung tâm khoa học và công nghệ. Các tỉnh
và các thành phố nên xây các trung tâm hay các trạm văn hoá. Ngân sách
quỹ tài trợ sẽ được phân phối theo quy mô, kích thước kho lưu trữ của
các thư viện công cộng, và cung cấp nguồn vốn cho việc thu mua sách,
và những ngân sách này sẽ được tăng theo hàng năm v́ do các nhân tố có
liên quan như giá cả biến động tăng…VIệc xây dựng mạng lưới phát thanh
truyền hính sẽ được xúc tiến nhanh chóng trong khi đó ưu tiên dành cho
việc cải thiện số lượng bao phủ các mạng lưới ở trung tâm và các tỉnh
thành. Một quỹ tài trợ cho việc bảo dưỡng cũng sẽ được cung cấp hàng
năm để dành cho việc sửa chữa và nâng cấp cải tiến các trang thiết bị
cho văn hoá đă cũ. Một quỹ tài trợ dành cho tiêu chuẩn và chất lượng
cung cấp cho việc nâng cao kỹ thuật sẽ được thiết lập thu hút nguồn
vốn đa kênh sẽ được bắt đầu vào tháng giêng năm 1997, đó là phí xây
dựng văn hoá được thu trên toàn quốc. Đối với các ngành giải trí,
chẳng hạn như các khán pḥng âm nhạc và khiêu vũ, các pḥng karaoke,
các pḥng trà âm nhạc, các sân golf và sàn bowling, cũng nộp được số
phí xây dựng văn hoá chiếm 3% trong công việc kinh doanh này. PHí này
chịu sự quản lư của ngân sách tài chính, và được các chính quyền trung
ương lẫn địa phương sử dụng như một quỹ tài trợ đặc biệt trong việc
phát triển các công việc có liên quan đến văn hoá. Chính phủ khuyến
khích các tổ chức văn hoá tin tưởng vào cả sự đầu tư của nhà nước và
cả việc tự phát triển, việc thay đổi cung cách quản lư và điều chế
việc thiếu hụt các nguôn vốn của ḿnh bằng cách chi trả các dịch vụ và
đa dạng hoá kinh doanh.
Các tổ chức hỗ trợ kết hợp cùng với các hăng kinh doanh để tạo các đầu
tư dài hạn nhưng ổn định. Việc chấp nhận các vật biếu tặng cho phép
các cổ vật và các tổ chức bảo tàng quản lư việc khai quật khảo cổ học
và việc bảo tồn và nghiên cứu các cổ vật bằng cách hợp tác với các nhà
đầu tư nước ngoài, và khuyến khích các tổ chức ở hải ngoại và các cá
nhân đầu tư vào việc phát triển các công việc hỗ trợ cho văn hoá và
việc xây dựng các phương tiện văn hoá công cộng.
2. Thuế
văn hoá và chính sách giá cả
Việc điều chỉnh và kiểm soát ở tầm vĩ mô bằng hệ thống thuế và chính
sách giá cả theo các mức khác nhau, đồng thời việc quản lư các sản
phẩm và các dịch vụ văn hoá đều là các phương thức tích cực của nhà
nước trong việc quản lư các công việc có liên quan đến văn hoá. Trung
quốc thực hiện hệ thống thuế ưu đại và chính sách giá cả đối với các
công việc có liên quan đến văn hoá, và đă cho thấy được tầm ảnh hưởng
lớn trong nguyên nhân của sự phát triển này.
Hệ thống thuế
Công cuộc cải cách trong hệ thống thuế và tài chính của Trung quốc đă
gây ra sự đa dạng hoá đối với các hệ thống thuế ưu đăi của các chính
quyền trung ương và địa phương. Nhưng có hai mặt chung đó là mức thuế
khác nhau và miễn hoặc giảm thuế.
Đối với các mức thuế khác nhau th́ đây là hệ thống đặc biệt dành cho
các sản phẩm tôn giáo. Mức thuế kinh doanh đối với dịch vụ văn hoá là
3%, thầp hơn 5% so với các loại h́nh kinh doanh khác. Một mức thuế
linh động nằm giữa khoảng 6 đến 20 % được áp dụng cho các công việc
kinh doanh văn hoá giải trí với mức lợi nhuận cao. Đối với việc kinh
doanh sách, báo chí và tạp chí th́ mức thuế VAT được áp dụng là 13%,
thấp hơn 17% so với mức thuế chính. Đối với các bảo tàng, các nhà xuất
bản, báo chí và tạp chí, và các loại báo và tạp chí thuộc các nhà biên
tập có tiêu chuẩn như nhau như các công tŕnh thuộc nhà nước địa
phương, th́ mức thuế đầu tư đối với tài sản cố định theo quy định là
5%. Mức thuế 0% được ấn định cho thuế đầu tư tài sản cố định được dành
cho các pḥng tập, các trung tâm văn hoá, các trung tâm nghệ thuật
quần chúng, các thư viện, các bảo tàng, các trung tâm lưu tr, các tổ
chức bảo tồn cổ vật, các cơ quan phát hành sách, các đài truyền h́nh
trên cấp tỉnh, các đài phát thanh truyền h́nh trên cấp tỉnh và các hệ
thống truyền tải thuộc các đài truyền h́nh đó, các pḥng thu tin tức,
các trang thiết bị dành cho thiếu nhi như khoa học, các phim giáo dục
và nghệ thuật, và việc mua sắm trang thiết bị. Đối với các dự án công
nghệ của các xưởng phim truyện và các nhà máy không sản xuất, th́ lại
được án định mức thuế đầu tư tài sản cố định là 10%.
Vào năm 1993, Trung quốc đă chỉnh sửa hệ thống thuế và đưa ra viêck
giảm thuế và miễn thuế cho các công việc có liên quan đến văn hoá. Đối
với thuế kinh doanh: Thuế kinh doanh được miễn đối với việc thu nhập
qua việc bán vé từ các hoạt động văn hoá ở các khu di tích, các bảo
tàng, các trung tâm văn hoá, các pḥng trưng bày nghệ thuật, các pḥng
triển lăm, các viện nghệ thuật thư pháp, các thư viện và các tổ chức
bảo tồn các cổ vật. Thuế giá trị gia tăng: Thuế giá trị gia tăng được
miễn khi các thư viện công cộng chi phí cho việc mua bán các quyển
sách quư hiếm. Nó cũng được miễn cho việc kinh doanh chuyển giao bản
quyền nghe và nh́n gốc. Thuế thu nhập: Thuế thu nhập sẽ được giảm hay
là miễn trong năm đầu tiên của việc hợp tác của các hăng kinh doanh mà
các cơ sở này được các tổ chức văn hoá thiết lập nếu họ gặp những kho
khăn và được các cơ quan thuế chấp nhận. Thuế kinh doanh bất động sản,
thuế xe và ttàu thuyền và thuế sử dụng đất: Đây là những loại thuế
được miễn đối với việc kinh doanh bất động sản, xe cộ, tàu thuyền và
đất đai do các tổ chức văn hoá sử dụng được nhà nước cấp vốn. Các
chính sách thuế và tài chính ưu đăi khác cho việc kinh doanh xuất bản
được các cửa hàng sách Xinhua ở dưới cấp nhà nước mà được nhà nước đă
xác định th́ thuế giá trị gia tăng sẽ được thu nhưng lại sẽ được trả
lại sau. Nếu các chính sách thuế và tài chính ưu đăi được huỷ bỏ v́ sự
điều chỉnh của hệ thống thuế th́ các cơ quan tài chính ở tất cả các
cấp phải cân nhắc việc giải quyết vấn đề về quỹ bằng ngân sách. Nhà
nước cũng quy định việc áp dụng miễn các loại thuế khác nhau cho các
quỹ liên lạc và xây dựng và quỹ điều chỉnh ngân sách của các tổ chức.
Chính sách giá cả
Với việc phát triển của nền kinh tế xă hội chủ nghĩa, thị trường đang
dần dần đóng vai tṛ đứng đầu trong việc điều chỉnh giá cả. V́ tính tự
nhiên đặc biệt của sản phẩm văn hoá, th́ thường có các sự khác nhau
giữa giá cả và giá trị. Thậm chí các giá cả không thể chỉ ra được chi
phí sản xuất. Chẳng hạn như, các loại giá cả bảo vệ dành cho đồ chơi
thiếu nhi, đây là điểm gặp gỡ của giới thiếu niên và giới trẻ. Trung
quốc đă quy định tương ứng với các chính sách cho một số sản phẩm để
hoàn thiện hơn việc bồi thương giá cả và cơ cấu giới hạn.
3. Các chính sách cho ngành văn hoá thông qua nghiên cứu và thực
tiễn
Công cuộc quản lư đang được cải thiện bằng cách đặt ra kế hoạch, các
số liệu thống kê, các điều chỉnh sửa đổi và các hướng dẫn đă tạo nên
một cơ cấu tổng thể và đă đặt ra được những mục tiêu và các khía cạnh
phát triển ngành thứ ba. Các chính quyền địa phương đều dựa trên điều
kiện của ḿnh để đưa ngành văn hoá địa phương đáp ứng được với kế
hoạch phát triển tổng thể các vùng nông thôn và các vùng sâu vùng xa
nhằm phát triển các công việc có liên quan đến ngành văn hoá tiêu biểu
của địa phương ḿnh. Các ngành nghề văn hóa với cơ cấu vừa phải, hoàn
thiện theo nhu cầu của nền kinh tế xă hội chủ nghĩa.
Trong cuộc điều tra và nghiên cứu thị trường th́ mô h́nh thống kê công
nghiệp đă bắt đầu được chấp nhận trong việc thu thập dữ liệu đối với
các công việc có liên quan đến ngành văn hoá vào năm 1995. Hiện nay,
các tổ chức quan trọng trong việc thống kê dữ liệu là: các hoạt động
và nhân sự, phân tích thống kê đầu vào, đầu ra, giá trị thêm vào, thu
nhập kinh doanh chính, lợi nhuận, mức thuế, tỷ lệ tự tạo được quỹ tài
trợ, chi phí đầu người và hiệu quả đều có sự hướng dẫn. Bằng cách này,
lần đầu tiên Bộ văn hoá có dự liệu thống kê tương đối chính xác đối
với các ngành nghề chẳng hạn như ngành giải trí.
Các phương pháp điều chỉnh sửa đổi và kiểm soát, th́ vai tṛ của thuế,
tín dụng và giá cả đă được cải thiện, và các chính sách kinh tế văn
hoá đă được các cấp chính quyền của nhà nước và các phong ban liên
quan coi trọng. Bên cạnh đó, có nhiều phương pháp để làm tăng thêm
nguồn vốn chẳng hạn như: nguồn vốn lưu thông, nguồn vốn đặc biệt, vật
thế chấp và tài sản, các khoản vay chính phủ với lăi xuất thấp và được
chiết khấu, quỹ tài trợ văn hoá, trái phiếu, cổ phiếu, xổ số từ thiện
đang được nghiên cứu và đưa vào sử dụng. Trong khi đó chính phủ lại
đang thay đổi một số chức năng của ḿnh, các pḥng ban về văn hoá được
chỉ đạo phát triển từ việc “sáng tạo văn hoá” thành “quản lư văn hoá”.
Các nỗ lực cố gắng nhằm thực hiện được việc biến chuyển từ tầm quản lư
vi mô thành tầm quản lư vĩ mô, từ quản lư pḥng ban thành chỉ đạo
ngành, và từ quản lư hành chính thành quản lư toàn diện. Từ đó quản lư
hành chính và kiểm soát sự điều chỉnh vĩ mô đă dần dần được thiết lập.
Việc đơn giản hoá sự thành lập Cơ chế tự hoạt động phát triển của đất
nước Trung quốc đă khuyến khích được các uỷ ban xă hội quản lư các cơ
quan văn hoá, và một cơ cấu nhà nước, cá nhân điều hành các công việc
có liên quan đến nghành văn hoá ban đầu đă được h́nh thành. Các ngành
văn hoá giải trí đều được các uỷ ban xă hội chính điều hành và lượng
các tổ chức biểu diễn nghệ thuật dân gian đang dần tăng lên. Các thư
viện và các bảo tàng th́ được các cá nhân điều hành quản lư. Việc cải
cách này cũng đang được thực hiện đối với các tổ chức biểu diễn nghệ
thuật thuộc quản lư của nhà nước với mục tiêu được đề ra là tạo nên
một cơ chế có tính khoa học cao, một nguồn quỹ ổn định lâu dài và một
cơ chế hoạt động đầy năng động. Cũng v́ lẽ đó mà các cơ quan nghệ
thuật cũng đang trở nên trưởng thành hơn. Một hệ thống thị trường biểu
diễn bao gồm việc sáng tạo nghệ thuật và biểu diễn nên các cơ quan và
ácc sân khấu cũng đă dần dần được h́nh thành. Trong việc đào tạo nghệ
thuật và văn hoá, mạng lưới dịch vụ cố vấn và thông tin bao gồm các
trường cao đẳng nghệ thuật, các viện nghiên cứu, trường cán bộ quản lư
văn hoá, các viện trao đổi nhân sự, các tổ chức nghệ thuật, các viện
văn hoá quần chúng và các thư viện công cộng, th́ việc cân xứng giữa
việc thanh toán dịch vụ và chi phí đang gia tăng v́ thế nên cơ chế tự
phát triển đang được thể hiện cụ thể. Với sự thông qua Luật Đấu giá
th́ thị trường cổ vật văn hoá, các bức tranh thư pháp đă được điều
chỉnh sửa đổi cho phù hợp hơn, và dần dần đă liên kết được với các thị
trường quốc tế.
Hệ thống con người và lao động đă bắt đầu được công nghiệp hoá. Trong
việc thi hành hệ thống viên chức nhà nước, th́ việc quản lư nhân sự
được khuyến khích chuyển thành các tổ chức văn hoá và các tổ chức kinh
tế văn hoá. Cá nhân công nghệ và nghệ thuật được khuyến khích thay đổi
các công việc theo tính chuyên nghiệp khác nhau. Đối với các cơ quan
văn hoá, bên cạnh việc giảm biên chế nhân viên từ các tổ chức văn hoá
th́ có thể tuyển thêm người từ xă hội. Hệ thống sa thải và từ chức
cũng đă dần dần được thành lập. Các nhà sử dụng lao động và người lao
động có thể lưạ chọn cơ quan văn hoá khác, nơi mà miễn phí trong việc
tuyển mộ chứ không dựa vào việc dùng quỹ. Nhiều tổ chức văn hoá đang
c̣n dựa vào nguồn vốn chủ yếu của nhà nước hay thậm chí c̣n được nhà
nước hỗ trợ toàn phần th́ thực hiện hệ thống hợp đồng lao động và
nhiều phương pháp phân bổ khác.
4. Các
chính sách biếu tặng và an sinh xă hội
Các việc biếu tặng cho các cơ quan văn hoá được khuyến khích
Trung quốc khuyến khích việc biến tặng cho các cơ quan văn hoá, nhưng
nó vẫn có quy định riêng như: người đóng thuế việc biếu tặng cho các
cơ quan văn hoá thông qua các pḥng ban quản lư văn hoá hoặc các tổ
chức phúc lợi phi kinh doanh công cộng và đây là những tổ chức đă được
thiết lập và đă được chấp nhận. Với những quà biếu tặng th́ không được
thu thuế doanh thu quá 3%, đây là điểm đánh dấu riêng cho các cơ quan
văn hoá được các cơ quan thuế của nhà nước xác định. Những người nhận
các vật biếu tặng bao gồm: các dàn giao hưởng chính của nhà nước, đoàn
vũ kịch balê, đoàn opera, đoàn kịch Bắc kinh và các nhóm biểu diễn
nghệ thuật dân tộc khác, các thưc viện phúc lợi công cộng, các bảo
tàng, các trung tâm khoa học và kỹ thuật, các pḥng trưng bày nghệ
thuật, các di tích lịch sử, và các tổ chức bảo tồn di vật văn hoá
chính. Các phong ban có liên quan đều có luật định và điều chỉnh theo
quà tặng xă hội để đảm bảo việc thực hiện các chính sách biếu tặng xă
hội.
Hệ thống an sinh xă hội
Các cơ quan an sinh xă hội trong các lĩnh vực như: giáo dục, chăm sóc
y tế, nhà cửa, trự cấp tuổi già và tái sử dụng lao động đều có liên
quan mật thiết với kinh tế nước nhà và mức sống của nhân dân, và đây
đều là những điều kiện cần thiết cho việc ổn định xă hội. Để thành lập
một hệ thống an sinh xă hội hoàn thiện, th́ Trung quốc đang hướng dẫn
chỉ đạo công cuộc cải cách cho các ngành này.
Trong việc sửa đổi các tổ chức nghệ thuật biểu diễn thuộc sự quản lư
của Bộ văn hoá và các trung tâm cán bộ, trung tâm dịch vụ từ bộ cho
đến trung tâm dịck vụ nghệ thuật và kịch đă thành lập việc phân luồng
quản lư cho con người và cho các cơ quan an sinh xă hội. Đối với những
người có công việc đặc biệt, th́ Bộ trưởng Bộ văn hoá đă lập nên một
quy chế cho những độ tuổi nghỉ hưu phù hợp. Chẳng hạn như: các vũ công
và các diễn viên nhào lộn th́ độ tuổi nghỉ hưu là 36. Những biện pháp
ổn định các lực lượng văn hoá và nghệ thuật đă tính toán đến ḷng
nhiệt t́nh và tạo ra một quỹ tài trợ cho hệ thống an sinh xă hội.
IV. Các nguyên tắc
cơ bản cho việc phát triển văn hoá nghệ thuật đặc trưng của xă hội chủ
nghĩa

1.“Phụng
sự v́ nhân dân và v́ chủ nghĩa xă hội”
“Phụng sự v́ nhân dân và v́ chế độ xă hội” là một chỉ đạo đúng đắn cho
việc phát triển văn hoá và nghệ thuật đặc trưng xă hội chủ nghĩa.
Phụng sự cho nhân dân là thoả măn được sự gia tăng về tinh thân và nhu
cầu văn hoá của con người. Sức hấp dẫn của văn hoá nghệ thuật là phản
ảnh được đời sống, ḷng mong muốn và nhu cầu của con người, cố gắng
cải thiện được những công việc của họ cũng như văn hoá và nghệ thuật
có thể cung cấp cho nhân dân các dịch vụ văn hoá và nghệ thuật tốt
nhất của ḿnh. “Phụng sự v́ nhân dân” có nghĩa là: Thứ nhất, văn hoá
và nghệ thuật phải phản ánh được đời sống của nhân dân. Phải thấm đẫm
tính đời sống và gần gũi với quần chúng, chia sẻ được hạnh phúc và khổ
đau của nhân dân ; Thứ hai là văn hoá và nghệ thuật phải đề cao được
tính tiêu biểu và phong cách của quốc gia và những điều đó được con
người chấp nhận và khuyến khích, như giáo dục, giải trí… Phụng
sự cho xă hội chủ nghĩa có nghĩa là: Văn hoá và nghệ thuật phải phải
ảnh được nhưng tính thiết yếu đặc trưng của xă hội chủ nghĩa, chứng tỏ
được các con số và các sự kiện trong thực tế của xă hội chủ nghĩa, đề
cao ca ngợi những sự thật, những điều tốt và những cái đẹp, loại bỏ
những điều sai trái, xấu xa về đạo đức và thù địch, thức tỉnh, nuôi
dưỡng ḷng yêu thương của con người, và khuyến khích con người đóng
góp vào công cuộc xây dựng hiện đại hoá xă hội.
Để phụng sự một cách tốt nhất cho nhân dân và cho chủ nghĩa xă hội th́
phải ưu tiên những điều có ích cho xă hội nhất là trong việc phát
triển nghệ thuật và văn hoá xă hội chủ nghĩa. Các yếu tố không lành
mạnh của văn hoá lại đi ngược lại với hướng dẫn này chẳng hạn như :
những tàn dư phong kiến, tư tưởng mê tín dị đoan và các văn hoá phẩm
đồi truỵ th́ cần phải bị loại trừ. “Phụng sự v́ nhân dân và phụng sự
cho chủ nghĩa xă hội” không phải chỉ là một nhu cầu cho cấp tư tưởng
và đạo đức đối với các con người hoạt động trong nghệ thuật và văn hoá
mà c̣n là một phẩm chất chuyên nghiệp của họ. Điều đó cần những con
người này phải kết hợp chặt chẽ những t́nh cảm của ḿnh với nhân dân
và thừa nhận chủ nghĩa xă hội như là thế giới quan điểm, các giá trị,
các tiêu chuẩn thẩm mỹ và các xúc cảm của ḿnh v́ thế họ có thể tạo
ra những tác phẩm với những nội dung có ư thức hệ và có chất lượng
nghệ thuật cao.
Yêu cầu này không chỉ là học thuyết có ư nghĩa mà c̣n có tính thực
tiễn cao.
2“Trăm hoa đua nở, trăm nhà đua tiếng”
“Trăm hoa đua nở và trăm nhà đua tiếng” là nguyên tắc cơ bản để phát
triển nền văn hoá và nghệ thuật thành công phát đạt. Cụ thể hơn là các
trường đào tạo, các loại h́nh văn hoá nghệ thuật khác nhau có thể cùng
tồn tại và tự do phát triển về mặt lư thuyết, và được ủng hộ việc đấu
tranh giữa các quan điểm khác nhau và được tự do thảo luận.
Nguyên tắc này được Chủ tịch Mao Trạch Đông đặt ra, với “trăm hoa đua
nở” là một phép ẩn dụ sinh động c̣n “Trăm nhà đua tiếng” lại là một sự
ám chỉ mang tính lịch sử. Việc phát triển văn hoá và nghệ thuật theo
chủ nghĩa xă hội của Trung quốc đă chứng minh một cách đầy đủ rằng
nguyên tắc này đóng một vai tṛ quan trọng trong việc làm giàu thêm
nền văn hoá và nghệ thuật nước nhà. Nguyên tắc này đă ủng hộ cho nền
chế độ dân chủ. Theo Hiến pháp Trung Quốc, các công dân là người Trung
quốc th́ được tự do sáng tạo và học tập. Hiến pháp quy định rằng: các
công dân Trung quốc th́ được tự do diễn thuyết và xuất bản cũng như
được tư do nghiên cứu khoa học, sáng tạo văn hoá nghệ thuật và các
hoạt động văn hoá khác. Nguyên tắc “Trăm hoa đua nở và trăm nhà đua
tiếng” là một nguyên tắc duy nhất được ví dụ minh hoạ cho Hiến pháp
Trung quốc. Văn hoá và nghệ thuật đóng một vai tṛ trong việc giáo dục
và đoàn kết mọi người. Tính duy nhất cũng cần đến trong phạm vi các
lĩnh vực văn hoá nghệ thuật. Chỉ khi “trăm bông hoa” được phép nở và “
trăm nhà” đua tiếng th́ những người hoạt động về văn hoá và nghệ thuật
được tự do thể hiện ư tưởng và v́ thế tính duy nhất có thể đă thành
công. Các cuộc thảo luận thân thiện và công bằng được ủng hộ trong
những người hoạt động ở các loại h́nh và các trung tầm đào tạo về văn
hoá nghệ thuật khác nhau cũng như giữa những người hoạt động về văn
hoá nghệ thuật và các độc giả, giữa khán giả và các nhà phê b́nh,
những điều này đă phản ánh được thực tế , nói lên được các lư do, dám
nh́n thẳng vào sự thật và dám sửa chữa những lỗi lầm.
Nguyên tắc này c̣n phù hợp với việc phát triển văn hoá và nghệ thuật
thông thường. Việc sáng tạo văn hoá và nghệ thuật là một sự minh hoạ
cho tính sự giàu có về thế giới tinh thần của các tác giả và các nghệ
sĩ. Đó là một lực lượng sáng tạo tinh thần, một sự đúc rút của các tác
giả và của các nghệ sĩ từ những kinh nghiệm của đời sống, là một sự
phối hợp giữa sự hiểu biết và kĩ năng nghệ thuật, và là một quá tŕnh
thâm nhập vào đời sống của chính nhân vật mà họ làm nên. Một môi
trường tự do cũng giúp cho tiềm năng sáng tạo trở nên lớn mạnh hơn. Về
sau một lần nhà lănh đạo Deng Xiaoping cũng đă chỉ ra văn hoá và nghệ
thuật là lao động tinh thần phức tạp, đ̣i hỏi tinh thần sáng tạo cá
nhân. Viết cái ǵ và viết như thế nào chỉ có thể được khai thác và lựa
chọn bằng thực tiễn. Tự do sáng tạo là luật cơ bản cho công việc nghệ
thuật và văn hoá; với nguyên tắc “Trăm hoa đua nở và trăm nhà đua
tiếng” làm tính đảm bảo chính. Theo nguyên tắc này th́ các pḥng ban
của chính phủ nên tránh đưa vào việc quản lư của mính tính quan liêu
và loại trừ việc kiểm soát quản lư chống lại sức sáng tạo văn hoá nghệ
thuật. Các pḥng ban nên thân thiện với những con người hoạt động
trong ngành văn hoá nghệ thuật, nên trao đổi ư kiến với những con
người này trên cơ sở b́nh đẳng và nên cung cấp các điều kiện cho những
người này để họ được toàn tâm toàn ư cống hiến cho công việc mà ḿnh
đă lựa chọn, v́ thế tầm hiểu biết và sự uyên thâm của họ được thể hiện
một cách thoải mái nhất.
3. Ủng hộ
các đề tài và đa dạng việc bảo trợ
“ủng hộ các đề tài và đa dạng việc bảo trợ” đă đưa ra sự chỉ đạo của
“phụng sự v́ nhân dân và phụng sự cho chủ nghĩa xă hội” và nguyên tắc
" Trăn hoa đua nở, trăm nhà đua tiếng”. Chủ trương của đề tài có nghĩa
là: dưới sự hướng dẫn của thuyết xây dựng xă hội chủ nghĩa với các đặc
trưng của đất nước Trung quốc và nét cơ bản của CPC, tán thành t́nh
yêu nước, chủ nghĩa tập thể và các tư tưởng, tinh thần chủ nghĩa xă
hội, đây cũng là các động lực cho việc cải cách mở cửa, hiện đại hoá
đất nước, tính độc đáo của quốc gia và sự tiến bộ của xă hội, và ủng
hộ tư tưởng và tinh thần cố gắng cho một cuộc sống tốt đẹp hơn bằng
ḷng trung thành và làm việc chăm chỉ. Đa dạng việc bảo trợ là
cung cấp cho các nghệ sĩ những ǵ họ muốn chỉ với điều kiện là họ
không được đi ngược lại với hướng dẫn “phụng sự v́ nhân dân và v́ chủ
nghĩa xă hội”. Đất nước trung quốc có một quá tŕnh lịch sử dài, một
lănh thổ rộng lớn và một lượng dân số đông. Bên cạnh đó c̣n có sự đa
dạng về các tộc người, độ tuổi, kinh nghiệm và các tŕnh độ giáo dục,
và cả sự đa dạng về truyền thống văn hoá cũng như nghệ thuật.Vĩ đại
nhưng tinh tế, hài hước nhưng nghiêm trang, dịu dàng nhưng can đảm,
tất cả được phản ánh qua các tác phẩm văn hoá và nghệ thuật chỉ khi đó
là những người được giáo dục, tràn đầy ḷng nhiệt huyết và niềm hi
vọng. Cụ thể là, làm đa dạng hoá việc đơc đầu có nghĩa: thứ nhất là
làm thoả măn nhu cầu ở các cấp độ và các mặt về văn hoá của nhân dân;
thứ hai, các công việc với các đề tài quan trọng với những nội dung,
phong cách và h́nh thức mang tính thực tiễn cao. Trong thời ḱ lịch sử
mới, việc ủng hộ đề tài trong khi đa dạng việc bảo trợ đă giúp thúc
đẩy được sự phát triển và thành công của các công việc có liên quan
đến văn hoá và nghệ thuật của chủ nghĩa xă hội.
4. “Kế
thừa văn hoá cổ xưa và chọn lọc tinh thiết nền văn hoá nước ngoài”
“Kế thừa văn hoá cổ xưa và chọn lọc tinh thiết nền văn hoá nước ngoài”
là nguyên tắc cho việc thừa nhận và sử dụng hợp lư di sản văn hoá cổ
xưa và nước ngoài trong việc xây dựng một nền văn hoá xă hội chủ nghĩa
mới. Để xây dựng nền xă hội chủ nghĩa với đặc trưng của đất nước Trung
quốc, đặc biệt là việc xây dựng văn hoá lại cần đến các nhân tố tích
cực từ các nền văn hoá truyền thống và nước ngoài, việc hoà lẫn giữa
truyền thống và các đặc trưng và tinh thần trung quốc và xa hơn nữa là
phát triển thêm những việc này. Dĩ nhiên việc ra đời và phát triển nền
văn hoá xă hội chủ nghĩa của đất nước Trung quốc có dự ảnh hưởng của 2
nhân tố văn hoá, đó là một nền văn hoá trung hoa hàng ngàn năm tuổi và
một nền văn hoá khác của tinh hoa thế giới.
Về sau chủ tịch Mao Trạch Đông đă chỉ ra rằng: “Xă hội phong kiến lâu
dài của Trung quốc đă tạo nên một nền văn hoá cổ huy hoàng”. Trong
việc kế thừa nền văn hoá đó, th́ việc loại bỏ tàn dư tầng lớp ủng hộ
phong kiến và chọn lọc tính thiết yếu của chế độ dân chủ là điều kiện
cần thiết cho việc phát triển một nền văn hoá quốc gia mới và cải
thiện niềm tự tôn của dân tộc. “Đối với tầm ảnh hưởng của nền văn hoá
nước ngoài, “chẳng hạn như ăn uống ta phải đưa thức ăn đến miệng để
tiêu hoá nhờ nước bọt, nhờ đến dịch vị của dạ dày và men từ ruột tiết
ra bằng cách nhai, co bóp của dạ dày và của các nhu động ruột để biến
thức ăn thành chất thiết yếu hay là không cần thiết đối với cơ thể.
Sau đó chúng ta bài tiết những thứ không cần thiết và hấp thu những
chất thiết yếu. Chỉ bằng cách này th́ chúng ta mới cỏ thể gia tăng
được sự sống và sức khoẻ. ư tưởng ‘ phương tây hoá hoàn toàn – là
không đúng.” Đây là lối nói với sự hiểu biết của các nền văn hoá
truyền thống và nước ngoài; các chất cặn bă cần phải loại bỏ trong khi
đod các chất thiết yếu lại cần được tiêu hoá. Chỉ có banừg cách này
th́ công cuộc cải cách đổi mới và sáng tạo mới có thể được thực hiện
một cách trôi chảy. Trong quá tŕnh hợp nhất của mối quan hệ giữa văn
hoá truyền thống và văn hoá nước ngoài, Trung quốc đă chấp nhận một
nguyên tắc theo thuyết duy thực, đó là: Để kế thừa và học hỏi từ nền
văn hoá cổ xưa và nền văn hoá nước ngoài chỉ là một cách thức, c̣n mục
đích là việc xây dựng một nền văn hoá xă hội chủ nghĩa với các đặc
trưng của đất nước Trung quốc mới là chủ yếu.

V. Các chính sách
văn hoá đẩy mạnh sự phát triển tổng thể ngành văn hoá

1)
Tăng sự thành công của nền văn hoá và nghệ thuật xă hội chủ nghĩa bằng
việc thúc đẩy chiến lược đối với các công việc có liên quan đến nghành
văn hoá và nghệ thuật, đây cũng lă nhiệm vụ chủ yếu trong lĩnh vực này
đồng thời cũng cung cấp thêm nhiều nhiệm vụ hơn nữa cho nghành nghề
văn hoá nghệ thuật. Nhà nước yêu cầu các pḥng ban có liên quan đến
ngành văn hoá ở tất cả các cấp đều phải ưu tiên cho việc phát triển
các công việc văn hoá chủ nghĩa xă hội, và cung cấp cho nhân dân những
sáng tạo ngày càng tốt hơn. Để làm cho ngành văn hoá và nghệ thuật
ngày càng phát triển, điều đầu tiên đó là phải tạo ra nhiều công việc
mới để làm giàu cho đời sống văn hoá nhân dân cũng như đạt được thành
tựu trong việc phát triển chung. Sau đó, phải tạo ra các tác phẩm xứng
đáng với dân tộc và thời đại để thúc đẩy sự phát triển chung. Sản xuất
ra các tác phẩm xuất sắc phải dựa trên nền phát triển chung nhưng hơn
hết phải thúc đẩy được sự phát triển đó. Từ quan điểm lịch sử, các tác
phẩm xuất sắc phải được xuất phát từ hoàn cảnh lịch sử phát triển hiện
tại. V́ thế, trước những năm 1940 chủ tịch Mao Trạch Đông đưa ra chiến
lược phát triển văn hoá nghệ thuật với nội dung là “cải tiến phải dựa
trên thành công chung và phải tuyên truyền theo hướng dẫn cải tiến.”
Từ những năm 1980, công cuộc xây dựng văn hoá đă trở nên ngày càng
phong phú hơn cả về h́nh thức lẫn nôị dung, và bên cạnh đó đă thể hiện
được hiện trạng phồn vinh của đất nước nói chung. Kết luận cho việc
phát triển hiện tại, đất nước Trung quốc đă thực hiện được một yêu cầu
mới cho ngành văn hoá nghệ thuật đó là “gia tăng được ư thức trong
chiến dịch thực thi các tác phẩm xuất sắc” Điều quan trọng nhất trong
quá tŕnh thực hiện chiến lược các tác phẩm xuất sắc đó là vận dụng
được các mối quan hệ giữa các tác phẩm xuất sắc với sự phát triển
chung. Việc sản xuấ các tác phẩm xuất sắc cũng đă giúp truyền sức sống
của sự phồn vinh thịnh vượng trong khi sự phồn vinh ấy lạo thúc đẩy
việc sản xuất ra các tác phẩm ưu tú. Để thực thi tốt hơn chiến lược
các tác phẩm ưu tú, Bộ Văn hoá đă và đang nỗ lực tập trung vào việc
sáng tạo văn hoá nghệ thuật, và đă làm được một số kế hoạch. Bộ đă tập
trung vào lực lượng và đầu tư vào các dự án chính nhằm đảm bảo về các
nhu cầu nhân sự, tài chính và cơ sở vật chất, đây cũng là các dự án
sáng tạo chính. Một chương tŕnh quan trọng về hệ thống kiểm tra đánh
giá giá trị đă được thành lập để hướng dẫn và phối hợp với việc sáng
tạo chương tŕnh chính. Việc xây dựng các tổ chức sáng tạo chương
tŕnh đă được tăng cường thêm. Một hệ thống trợ cấp và giải thưởng cho
việc sáng tạo văn hoá nghệ thuật đă được thiết lập để khuyến khích
việc sáng tạo các tác phẩm nghệ thuật ưu tú. Các đơn vị địa phương
cũng đều khuyến khích bằng việc thiết lập các quỹ tài trợ cho việc
sáng tạo để dành cho các chương tŕnh chính. Việc đào tạo nhân sự cho
nghệ thuật cũng được nhấn mạnh với việc cải thiện tổng thể về cấp và
tŕnh độ chung của nhân sự. Việc quản lư các hoạt động và giải thưởng
cho văn hoá nghệ thuật được tăng cường nhằm hoạn thiện hơn cơ cấu tổ
chức. Giải thưởng cao nhất của cấp Nhà nước đó là Giải thưởng Wenhua
cũng đă được thành lập. Liên hoan nghệ thuật Trung quốc được tổ chức
thường niên và cũng là dịp trao các giải thưởng Liên hoa nghệ thuật
Trung quốc. Giải thưởng Wenhua và Liên hoan nghệ thuật Trung quốc đă
thúc đẩy có hiệu quả việc sáng tạo nghệ thuật trên toàn lănh thổ và
tạo ra một quỹ tài trợ có tiếng của sự pḥn vinh phát triển chung.
2) “Kiên tŕ thực hiện chỉ thị đúng đắn, thực hiện theo hoàn cảnh
chung, Giữ vững quyền chủ động của chính ḿnh, Lựa chọn các tác phẩm
ưu tú và thiết thực để tăng thêm t́nh hữu nghị và tầm ảnh hưởng rộng”,
và Tích cực trao đổi văn hoá đều là các phần quan trọng của nghành văn
hoá và công việc đối ngoại. Chính phủ Trung quốc hiểu được vai tṛ và
tầm quan trọng của công việc trao đổi văn hoá với các nước trên thế
giới này nên công việc này luôn được sự chú ư và quan tâm cao. Sau này
thủ tướng Zhou Enlai đă xác định việc trao đổi văn hoá với nước ngoài
như là một trong hai vấn đề ngoại giao với các nước của đất nước Trung
quốc. ông nói: “Trao đổi văn hoá giữa các nước cũng như là hợp tác
kinh tế, đó là một điều kiện quan trọng gia tăng thêm cho nền hoà b́nh,
t́nh hữu nghị và tính hợp tác giữa các quốc gia”. Deng Xiaoping cũng
đxa chỉ ra rằng : “chúng ta phải học tập và tiếp thu tất cả các thành
tựu văn hoá của nhân loại, tiếp thu và đuổi kịp cách quản lư và các hệ
thống tiên tiến của các nước trên thế giới ngày nay, bao gồm cả những
nước tư bản đă phát triển, với các khía cạnh của luật sản xuất xă hội
hiện đại”. Những công việc này được kế tục từ các bài học và kinh
nghiệm mà cha ông đă truyền lại, và là các chỉ thị hướng dẫn cho công
việc trao đổi văn hoá với nước ngoài. Năm 1996, nguyên tắc “Kiên tŕ
thực hiện chỉ thị đúng đắn, thực hiện theo hoàn cảnh chung, giữ vững
quyền chủ động của ḿnh, lựa chọn các tác phẩm ưu tú và thiết thực để
tăng thêm t́nh hữu nghị và tầm ảnh hưởng rộng” đă được xác định trong
cuộc Hội nghị trao đổi văn hoá quốc gia.
Thực hiện theo hoàn cảnh chung nghĩa là:
đầu tiên, để thực hiện được t́nh h́nh ngoại giao. Công việc trao đổi
văn hoá của Trung quốc với nước ngoài phải thực hiện theo chính sách
ngoại giao, đó là ủng hộ hoà b́nh, nền độc lập, tính tự quyết, và quan
hệ với các nước trên thế giới dựa trên 5 nguyên tắc của Chung sống hoà
b́nh. Trong việc trao đổi văn hoá, Trung quốc sẽ không bao giờ ép buộc
theo hệ thống xă họi và tương tưởng khác, hay sẽ cho phép áp đặt các
hệ thống xă hội và các tư tưởng trong đất nước Trung quốc; và thứ hai
là: thực hiện công cuộc xây dựng chế độ chủ nghĩa xă hội. Điều đó nói
lên được việc tập trung lớn vào nội dung và chất lượng của việc nhập
khẩu và xuất khẩu trong hoàn cảnh trao đổi văn hoá đang được rộng mở.
“Giữ vững được quyền tự quyết và lựa chọn các tác phẩm ưu tú và thiết
thực” lại được quy định theo 3 yếu tố cơ bản. Thứ nhất: nhập khẩu và
xuất khẩu phải theo nhu cầu của công cuộc xây dựng văn hoá và kinh tế
trong nước. Thứ hai: tập trung vào tầm hiểu biết của công chúng Trung
quốc v́ nhân dân trên thế giới có thể có sự hiểu biết rộng hơn. Và thứ
ba:phải đảm bảo tŕnh độ và cấp độ của tất cả các trao đổi. Có thể là
nhập khẩu hay là xuất khẩu th́ cũng phải là những tiêu biểu và đặc
trưng được đại diện cho các truyền thống, nội dunh và tŕnh độ văn hoá
của một dân tộc, một vùng hay một quốc gia. Chỉ bằng cách này th́ các
tác phẩm ưu tú và thiết thực mới được lựa chọn. Các ảnh hưởng sâu rộng
và thúc đẩy t́nh hữu nghị có nghĩa là phải tăng cường được sức mạnh
của nền văn hoá Trung quốc để mở rộng được sức ảnh hưởng và thúc đẩy
sự hiểu biết của nhân dân khác trên thế giới;mặt khác, Trung quốc cũng
tiếp thu tinh hoa của các nền văn hoá khác, học hỏi từ các thành tựu
và tăng cường trao đổi và hợp tác với các nước trên thế giới.
Công việc trao đổi nước ngoài đóng một
phần đáng kể trong chính sách cải cách và mở cửa của đất nước Trung
quốc. Với việc gia tăng thêm tính manh mẽ của công cuộc cải cách và mở
cửa, th́ công việc trao đổi văn hoá cũng đang tăng lên theo h́nh thức
số nhân. Trong hoàn cảnh mới này, việc quản lư phải được nhấn mnạh và
cải thiện trong công việc này. V́ thế, Hội đồng Nhà nước giao cho Bộ
văn hoá quản lư công việc này, tạo ra các kế hoạch chung, kiểm tra và
chấp thuận các dự án trao đổi và kiểm soát về số lượng và cả về chất
lượng. Gia tăng và cải thiện việc quản lư các mục tiêu của công việc
trao đổi văn hoá , mặt khác, phải thoả măn nhu cầu của nền kinh tế thị
trường xă hội chủ nghĩa, nghiên cứu, sửa đổi và hoàn thiện các luật lệ
và điều chỉnh những ǵ liên quan đến ngành này theo kinh nghiệm và
thực tiễn quốc tế, và điều chỉnh các chương tŕnh trao đổi thương mại
và liên chính phủ, của cả trung ương lẫn địa phương, hay là cả về nhập
khẩu và xuất khẩu. Mặt khác, một cơ chế linh hoạt dnàh cho các công
việc trao đổi văn hoá đă được thiết lập để đáp ứng nhu cầu mở rộng cửa
ra ngoài thế giới. Chẳng hạn như trong lĩnh vực trao đổi văn hoá, một
hệ thống xác nhận cho các cá nhân và các nhà môi giới hợp pháp được
thiết lập và các tổ chức trao đổi phi chính phủ, các cơ quan nhà nước
quan tâm và các hợp tác văn hoá, các hăng kinh doanh đă được ủng hộ.
Việc thực thi đúng đắn các nguyên tắc, chính sách, các luật lệ và các
qui định của nhà nước dựa trên việc đảm bảo cho các thành tựu trong
công việc trao đổi văn hoá. Vào năm 1996, Trung quốc đă kí 137 thoả
thuận hợp tác văn hoá với hơn 100 quốc gia trên thế giới cũng như đă
kí kết được 367 kế hoạch trao đổi văn hoá, và thiết lâpk các mối quan
hệ hợp tác bằng nhiều h́nh thức với hàng ngàn tổ chức và đoàn hội văn
hoá thuộc các nước khác. Thông qua cuộc khảo sát dài hạn và thực tiễn,
một cơ cấu trao đổi liên chính phủ và phi chính phủ, bao gồm việc nhập
khẩu và xuất khẩu, cả qua các kênh phát triển khác nhau, ở các cấp,
các chỉ thị, và các h́nh thức đă tạo nên được h́nh thế ban đầu. Từ năm
1993 đến 1996, có hơn 4100 chương tŕnh trao đổi văn hoá liên chính
phủ và phi chính phủ có 40 000 người tham gia, đă được Bộ văn hoá tán
thành, Trong tương lai, Trung quốc sẽ tiếp tục chính sách cải
cách mở cửa, và làm mạnh thêm đồng thời mở rộng việc trao dổi văn hoá
ra các nước ngoài. Các trao đổi văn hoá song phương và các dự án hợp
tác đ̣ng một vai tṛ hướng dẫn và hoa tiêu của việc trao đổi liên
chính phủ sẽ được đẩy mạnh, và một công việc tốt sẽ được thực hiện với
sự trao đổi và hợp tác liên chính phủ. Trong khi đó việc đảm bảo chất
lượng, quy mô và phạm vi trao đổi sẽ c̣n được gia tăng. Gia tăng tài
chính và nhân sự là điều quan trọng trong các hoạt động trao đổi văn
hoá v́ thế có thể thúc đẩy được sự phát triển một cách toàn diện.
Trong các trao đổi đa phương, th́ cơ chế quản lư sẽ được hoàn thiện
dần để tạo ra được một kế hoạch tổng thể và khuyến khích được việc
tham gia một cách tích cực, theo cách đó các tác phẩm nghệ thuật đa
dạng của người dân Trung quốc được biết đến rộng răi bằng việc tổ chức
hay tham gia vào các hoạt động văn hoá có tầm quan trọng và rộng lớn
về qui mô, chẳng hạn như các buổi triển lăm nghệ thuật, các buổi triển
lăm cổ vật văn hoá và biểu diễn nghệ thuật, để phô diễn được một nền
văn hoá truyền thống của đất nước Trung quốc đầy huyền bí và bên cạnh
đó lại phát triển được nghệ thuật đương đại. Trong lúc đó, văn hoá đặc
sắc của nước ngoài và các công tŕnh nghệ thuật cũng có thể được lựa
chọn và đưa vào trong nước theo kế hoạch. Trong việc trao đổi văn hoá
với Cơ quan quản lư đặc biệt ở Hồng Kông(HKSAR), Vùng quản lư đặc biệt
Macao và Đài Loan, th́ chính quyền trung ương đă theo một nghuyên tắc
cơ bản đó là “thống nhất hoà b́nh” và “một nước, hai chế độ”. “Trao
đổi văn hoá với Hồng Kông rất tích cực. Kể từ khi chính quyền Trung
quốc lấy lại được chủ quyền đối với Hồng Kông vào ngày 1 tháng 7 năm
1997, chính quyền trung ương không bao giờ can thiệp vào các vấn đề
văn hoá đối với HKSAR. Theo điều kiện “một nước, hai chế độ” th́ “nhân
dân Hông Kông cai quản Hông Kông” và với quyền tự trị cao, th́ việc
trao đổi văn hoá giữa đại lục và Hông Kông sẽ được tiếp tục mở rộng.
Trong các thủ tục quản lư đối với các công việc trao đổi văn hoá với
Hông Kông, th́ tồn tại t́nh trạng cũ nhưng cùng quyền thi hành pháp lư
của Bộ Văn hoá. Các dự án văn hoá từ lục địa đối với Hông Kông đầu
tiên sẽ được Bộ Văn hoá kiểm tra và tán thành rồi sau đó được đệ tŕnh
lên Văn phong các vụ việc của Hông Kông và Macao thuộc Hội đồng nhà
nước để có sự tán thành.
Macao được trả về đất mẹ vào năm 1999. Đây
là một sự kiện lớn của đất nước Trung quốc. Việc trao đổi văn hoá giữa
lục địa và Vùng quản lư đặc biệt Macao đang được củng cố và mở rộng
thêm so với các thành tựu đă đạt được, và cùng với sự kiện sát nhập
này th́ hi vọng Macao sẽ đóng góp nhiều hơn để đạt được sự ổn định hơn
trong lúc chuyển giao này cũng như duy tŕ được sự phát triển và tính
ổn định lâu dài ở Macao. C̣n công việc trao đổi văn hoá với Đài Loan
sẽ được tiếp tục phát triển dựa trên nghuyên tắc “thống nhất hoà b́nh”,
“một nước và hai chế độ” và 8 điểm đă được đề xuất ủng hộ phát triển
các mối quan hệ thông qua các eo biển và gia tăng tiến tŕnh thống
nhất hoà b́nh.
3) Giới thiệu các hoạt động quần chúng
theo nguyên tắc “Tích cực, Lành mạnh, phong phú và đa sắc màu” và
“Phụng sự v́ nhân dân”
Nhằm thoả măn sự gia tăng về nhu cầu của
quàn chúng về văn hoá và cải thiện chất lượng văn hoá trên toàn lănh
thổ là mục tiêu chính cho lư do phát triển văn hoá xă hội chủ nghĩa.
Nhà nước đảm boả quyền cho toàn công dân để được công bằng tham gia
vào các hoạt động văn hoá và ủng hộ những người tham gia vào các hoạt
động văn hoá và nghệ thuật. Các mục tiêu chính của công việc văn hoá
quần chúng là giới thiệu các hoạt động văn hoá quần chúng để tạo được
một quỹ tài trợ chắc chắn cho việc phát triển toàn diện của văn hoá xă
hội chủ nghĩa, bảo trợ cho các phong cách sống lành mạnh văn minh, xây
dựng các trạm văn hoá cộng đồng, các làng hay thành phố văn hoá, các
cơ sở kinh doanh văn hoá và các khu trường sở văn hoá, và cải thiện
chất lượng đời sống văn hoá con người. Các hoạt động văn hoá quân
thường được thực hiện theo nguyên tắc “Năng động, Lành mạnh, phong phú
và đa sắc màu” và “Phụng sự v́ nhân dân”. Kết cấu chính của mạng lưới
văn hoá quần chúng được xem như: các phong trưng bày nghệ thuật được
xây dựng ở cấp thành phố hay ở quận và cấp trên nữa, các trung tâm văn
hoá được xây dựng ở cấp tỉnh và các trạm văn hoá lại được xây dựng ở
|