Nói đến Đắc Lắc  là nói đến những ngọn thác bạc như Đ’rây Sáp,  Gia Long, Trinh Nữ, Krông Kmar, Thuỷ Tiên, Ba tầng… nằm giữa rừng già, ḍng sông Serepok  cuồn cuộn réo rắt suốt đêm ngày, những khu rừng đại ngàn, vườn Quốc gia Yordon,  Hồ Lăk nguyên sơ trong vẻ đẹp của thiên nhiên tạo nên…Đó là những báu vật của núi rừng Đắc Lắc đă làm mê hoặc ḷng người.

TH

Thác Gia Long

Nói đến Đắc Lắc là nói tới nền văn hoá truyền thống được ǵn giữ qua nhiều thế hệ. Trước hết phải nói đến nền văn hóa mang đậm nét đặc trưng của cư dân bản địa, với những di sản văn hóa vật thể cũng như phi vật thể độc đáo và đồ sộ.

Điểm nổi bậc của Văn hoá bản địa Đắc Lắc là văn hoá lễ hội nhà dài, văn hoá cồng chiêng, văn hoá mẫu hệ, văn hoá ẩm thực, văn hoá sử thi, văn hoá luật tục, văn hoá cộng đồng ...độc đáo, phong phú giàu bản sắc dân tộc.
Đến Đắc Lắc nghe cồng chiêng bạn sẽ có cảm giác như đang được lắng nghe hơi thở của núi rừng. Cồng chiêng đă đi vào tiềm thức, hồn cốt các thế hệ cư dân nơi đây. Cồng chiêng cùng con người sinh sống đời này qua đời khác trên mảnh đất cao nguyên này. Bên ché rượu cần, trong tiếng cồng chiêng âm vang núi rừng, già làng vẫn ngồi kể khan cho trai tráng trong buôn hết đêm này qua đêm khác. Cồng chiêng báo hội ngày mùa. Cồng chiêng báo ngày hội xuân. Cồng chiêng báo ngày có cô gái bắt được chồng. Cồng chiêng nói với mọi buôn, mọi làng ở đâu có người Giàng gọi về trời. Cồng chiêng rung lên báo có mọi người biết có thú ác về buôn, có giặc ác về làng. Buôn làng sẽ ra sao khi không có tiếng cồng chiêng. Núi rừng Đắc Lắc sẽ thế nào khi không c̣n vang lên tiếng cồng chiêng. Cồng chiêng chính là biểu tượng vừa mang tính văn hoá vừa gắn liền với tâm linh, tín ngưỡng của Đắc Lắc.

Bên cạnh giá trị của âm nhạc cồng chiêng đă được công nhận là "di sản văn hoá phi vật thể" của UNESCO, Đắc Lắc được biết đến với những bản sử thi, thần thoại, truyền thuyết, truyện cổ tích, truyện ngụ ngôn, lời nói vần...đậm đà bản sắc dân tộc . Bao nhiêu đời sống với núi, với rừng, người dân tộc Đắc Lắc đă t́m cho ḿnh được một cách ghi lại lịch sử của dân tộc ḿnh bằng những câu hát. Mỗi ngày hát một ít, càng lâu, những câu hát càng nhiều hơn mà thành sử thi. Đó là những áng anh hùng ca  bất hủ mang hơi thở của đại ngàn.

Những lễ hội sôi động núi rừng như lễ hội Hiến Trâu, lễ hội Mừng Cơm Mới, Lê hội Đua Voi, Lễ Mừng Tuổi Lớn Khôn (Mpuh), Lễ Bỏ Mả (Pơ Thi) …theo năm tháng đă trở thành những giá trị văn hoá không thể thiếu của đất và người Đắc Lắc.

Nói đến văn hóa ở Daklak cũng không thể không nói đến các danh thắng, các di tích lịch sử văn hóa mang dấu ấn của lịch sử. Trên địa bàn Daklak đă t́m thấy một số di chỉ khảo cổ học mang dấu tích của người tiền sử. Đó là các di chỉ ở Drai Si (huyện Cư Mgar), xă Ea Tiêu, Quảng Điền (huyện Krông Ana), hồ Lak (huyện Lak), xă Ea Păn, xă Xuân Phú (huyện Ea Kar). Qua các di chỉ trên, đă t́m thấy những công cụ, khí cụ, đồ trang sức bằng đá; đồ gốm và bàn dập, bàn mài hoa văn trên gốm. Nguyên liệu chế tác đều lấy từ đá bazan và đá biến chất, vốn là đặc trưng của Tây Nguyên. Kiểu dáng và kỹ thuật chế tác có nhiều điểm tương đồng với văn hóa Biển Hồ (Gia Lai) và văn hóa Sa Huỳnh (Quảng Ngăi). Thời đại đồ đồng cũng đă phát hiện được 7 chiếc trống đồng ở huyện Ea Súp, Ea HLeo, Krông Pac Ea Kar và TP Buôn Ma Thuột.

Đặc biệt trên mảnh đất này c̣n có những dấu tích của người Chăm để lại, đó là tháp Yang Prong (Thần vĩ đại) ở xă Chư MLanh (huyện Ea Súp), những Rasungbatau (thùng lớn đựng nước) ở Buôn Ma Thuôt, khu mộ cổ thuộc địa phận xă Ea Ktur và xă Cư Ewy (huyện Krông Ana), giếng Chăm ở xă Yang Mao, khu phế tích ở xă Ḥa Thành (huyện Krông Bông). Trong đó, tháp Yang Prong được xây dựng vào cuối thế kỷ XIII dưới thời vua Sinhavarman III (Chế Mân), thờ thần Sinva. Đây là tháp Chăm cổ duy nhất c̣n lại ở Tây Nguyên
Thời kỳ hiện đại, Đắc Lắc có hàng chục di tích nổi tiếng như: nhà tù Buôn Ma Thuột, Đ́nh Lạc Giao - nơi biểu hiện cho sự hiện diện của nền văn minh lúa nước của cộng đồng người Việt ở Daklak, Đồn điền CADA, Biệt điện Bảo Đại - dấu ấn của triều đại phong kến cuối cùng của Việt Nam, hang đá Dak Tuôr và rất nhiều di tích lịch sử, văn hóa khác