Dịch nghĩa

Cảm Xúc Khi Đọc Đại Tuệ Ngữ Lục

Ba mươi năm dùi rùa đập ngói ⁽¹⁾

Mấy lần toát mồ hôi vì tham cứu đạo Thiền

Một sớm bỗng thấy hết được khuôn mặt của mẹ

Thì ra khuôn mặt ấy chỉ có một nửa.

Trước mắt không có màu sắc, bên tai không có âm thanh⁽²⁾

Cái tâm của mình tự cho là có đấy thôi

Thanh và sắc không can dự tới, ở ngoài môi và lưỡi

Mặc cho chúng “bác” hay “báo”, “đô” hay “dinh.”⁽³⁾

Dịch thơ

Đọc Đại Tuệ Ngữ Lục

      Công phu tu đạo nửa đời

Tham thiền mấy thuở mồ hôi toát đầm

     Bỗng mai nhận diện mẫu thân

Khuôn trăng chỉ có nửa phần nguyên sinh

     Mắt không sắc, tai không thanh

Cái tâm tư hoá nên thành đó thôi

     Sắc thanh không ở đầu môi

Vô thường vô ngã một đời hư vô

    Nguyễn Duy và Nguyễn Bá Chung

(1) “dui rùa”: chỉ những công việc khó khăn; “đập ngói”: chỉ những việc dễ dàng – ý chỉ công phu tu đạo.

(2)  4 câu cuối nhắc tới phương pháp hành trì Tứ Niệm Xứ của Đức Phật. Khi tự quán chiếu mọi hiện tượng xảy ra trong cơ thể và tâm trí mình, hành giả sẽ nhận ra là mọi hiện tượng khởi lên trong tâm đều chỉ tồn tại trong chốc lát và tất cả mọi sự vật đều do duyên lập, không có tự thể vĩnh hằn. Tự tính của tâm cũng như vạn vật là vô thường, vô ngã. Là không (sunyata)

(3) “bác báo”, “đô dinh”: những từ tượng thanh, chưa rõ nghĩa (theo VTHL – T.3).

King

TRAN THANH TONG (TRAN HOANG)

(1240 - 1290)

English

Moved When Reading “The Great Wisdom Record” Collection

For thirty years [I have] drilled the turtle shells, broken the tiles ⁽¹⁾

Several times I felt into a cold sweat while studying the path of meditation

One morning I suddenly see the mother’s original face

It turns out that it’s only haft of the portrait

Before the eyes there’s no color, by the ear, there’s no sound ⁽²⁾

Only the mind thinks that there colors and sounds exist

The color and the sound are not involved, beyond the lip and the tongue

Pay no attention even if they call out and point them to you

Poem

On Reading the Record of Great Wisdom

Thirty years of drilling shells and breaking tiles

A few times sitting, breaking a cold sweat.

One morning the original face appeared,

half of it gone, half of it left.

Eyes see no colors, ears hear no sounds.

Only the mind gives shape and meaning.

Once beyond our lips and meaning.

Once beyond our lips and tongue,

all words are void and radiant.

    Kevin Bowen and Nguyen Ba Chung

(1)      “drilled turtle shells”: doing difficult task; “breaking tiles”: doing easy tasks.

(2)      In these four lines, Tran Thanh Tong poetically points to one of the undamental trainings of the Four Foudations of Mindfulness as expounded by the Buddha (smrti – upasthna (Sanskrit)). This practice, seeing the mind as impermanent, as an endless series of one sensaition one after another, and seeing all things being inter – dependent, without a nature of their own, will lead to the ultimate awareness thay there is no self, no permanet identily, only emptiness.